Ondernemen met Janine Vos de Mooij, dozenmaker

Dozenmaakster Janine Vos de Mooij, een interview over ondernemen als boekbinder

Als ik Janine spreek, dan wisselen de onderwerpen elkaar snel af. Veel interesses en mooie verhalen zorgen er voor dat het interview waaierde van boekbinden naar ambachten in zijn algemeen en van Venetië naar haar dromen. Een variatie, even groot als de variatie in haar werk. De tijd vloog.

 

Hoi Janine, leuk dat wel elkaar spreken. Stel jezelf even voor

Janine Vos de Mooij, dozenmaakster en boekbindster

Janine Vos de Mooij

Ik ben Janine vos de Mooij, maker van luxe bewaardozen. Ik woon op IJburg, Amsterdam, in een fijne atelierwoning met mijn twee katten Lola en Teddy. Mijn zoon van 25 woont inmiddels op zichzelf.

Naast mijn liefde voor papier, dozen en kastjes heb ik een passie voor groen. Ik heb twee geveltuintjes en heb het plantsoentje voor mijn (atelier)deur geadopteerd, net als de geveltuintjes van buren. En ik doe mee aan een buurtmoestuin. Voor ik aan het werk ga inspecteer ik mijn plantenpotten en werp ik een blik in het plantsoen. Ik haal uit het groen ook inspiratie.

Verder ben ik sinds een paar jaar verliefd op Venetië en heb ik een fascinatie voor klokken. Ik heb al eerder klokken gemaakt, maar dit jaar is het echt een project geworden.

 

Professioneel dozenmaaksters zijn er niet veel. Hoe ben je dit geworden?

Ik ben afgestudeerd als illustrator. Via boekbinden ben ik bij dozen maken terecht gekomen, wat in de basis dezelfde techniek is. Sinds 1997 werk ik parttime bij het bespreekbureau van het Concertgebouw voor mijn boterham. Van de dozen kan ik niet leven en ik vind de combinatie prettig; ik hoef me geen zorgen te maken over mijn (basis)inkomen en het is leuk om collega’s te hebben.

Ondernemen met Janine Vos de Mooij, dozenmaker en boekbinder, een interview

Tafelklok “Paris-l’amour”, met verlichting op batterij 8-daags uurwerk (2019)

Meteen na mijn afstuderen ben ik begonnen als freelance illustrator. Het bleek niet eenvoudig om continuïteit op te bouwen in dat vak. Ik was voor mezelf en voor vrienden met boekbinden en kartonnage bezig. Op aandringen van een vriendin ben ik dit in 1996 professioneel gaan doen. Mijn eerste opdrachtgever was een edelsmid die bijzondere verpakkingen voor zijn werk zocht.

En hoewel papier echt een passie is, vind ik het leuk om materialen en technieken te combineren en om nieuwe dingen te leren. Daarom ben ik een aantal jaar geleden begonnen met edelsmeden. En verzamel ik naast papier allerlei dingetjes, frutsels, sieraden en brocante. Ik hou van recyclen.

 

Dit jaar heb ik een nieuw project, samen met mijn vader. Hij repareert klokken als hobby en ik upcycle ze met mijn boekbindtechnieken. Samen maken we een serie. Ik heb nog geen tijd gehad om de klokken op mijn site te zetten maar ze staan wel op mijn sociale media.

 

Je hebt een brede interesse voor ambachten?

Op de BBC zijn geregeld leuke programma’s waarin vakmensen laten zien wat ze van iets afgedankts kunnen maken. Naar mijn idee heeft het ambacht in het Verenigd Koninkrijk (VK) een hoger aanzien dan in Nederland. Hier heeft het nog steeds een stoffig imago, wordt het gezien als gefröbel in de marge. Ik houd erg van arts & crafts waarin kunst en ambacht met elkaar verweven zijn. Niet iedereen in z’n eigen kleine hokje maar discipline-overstijgend.

Ondanks meer aanzien hebben ook makers in het VK het niet makkelijk, er zijn veel te veel crafters. Er is daar nu een sympathiek actie, Just a card, waarin ze mensen oproepen om producten van ambachtslieden en andere kleine, plaatselijke ondernemers te kopen in plaats van massaproducten uit het verre Oosten. Er zijn kaarten, stickers en speldjes waarmee je aandacht kunt vragen voor de actie. Het zou goed zijn als we in Nederland ook zoiets teweeg kunnen brengen.

 

Wat vind je leuk of lastig aan jouw ambacht?

Er is veel wat ik leuk vind: het ambacht zelf, het met je handen werken en het materiaal. En ik vind het verhaal van mijn klanten interessant, net als het vormgeven ervan. Ze komen altijd voor een bijzondere gelegenheid. Jaren geleden had ik bijvoorbeeld een cursiste die ernstig ziek werd. Zij wilde voor haar man een doos die ze zelf zou vullen. Na haar dood wilde hij nog een doos, voor alle kaarten, brieven en foto’s die hij had gekregen. Heel emotioneel, maar ook heel mooi om dat voor hen te maken.

De lastige kant van dit werk is voor mij alles alleen moeten doen en niet even dingen kunnen bespreken. Hoewel mijn moeder nog steeds geregeld een klankbord is, ook nu we niet meer samen een atelier hebben. En elke paar maanden spreken we af met een vriendin die ook met papier werkt om elkaar te laten zien waar we mee bezig zijn. Dat is altijd inspirerend!

En mijn werk aan de man brengen vind ik ook niet eenvoudig.

 

Jouw werk is heel gevarieerd in vorm, materiaal en beeltenis. Hoe kom je op ideeën?

Een opdracht begint met informatie van de klant. Wat moet er in het doosje en voor wie is het. Meestal is de doos voor een speciale gelegenheid of ter herinnering aan een bijzondere gebeurtenis of persoon. De inhoud bepaalt de maat en de vorm, de persoon bepaalt de kleuren en de sfeer. Ik vraag net zolang door tot ik genoeg aanknopingspunten heb waarmee ik aan de slag kan. Vervolgens doe ik meestal 2 voorstellen waaruit men kan kiezen. Het resultaat is altijd iets unieks. Dat is arbeidsintensief en daardoor niet goedkoop, mensen laten dat niet zomaar maken.

Qua prijs kan ik niet concurreren met de Blokker of de Xenos. De meerwaarde van mijn dozen zit in het maatwerk, in dat het met zorg en liefde gemaakt is naar iemands wens. En in tegenstelling tot wat je misschien van het materiaal verwacht, zijn de dozen sterk en daardoor duurzaam. Ze kunnen een mensenleven meegaan. Eén van de eerste dozen die ik heb gemaakt, heb ik nu zo’n 35 jaar.

 

Wat is je favoriete product?

Lastig, meestal is dat één van de laatste dingen die ik gemaakt heb. Ik heb een tijdje geleden een A3-formaat doos gemaakt met een kraanvogel in bladgoud op het deksel. Ik heb eerder met bladgoud gewerkt maar niet zo groot, dus dit was een stapje verder voor mij. Het was spannend en is gelukt, daarom is hij nu favoriet. De doos moet nog gegeven worden en is nog even een geheim.

Daarnaast ben ik blij met mijn sieraden-reis-doosjes, die al langer bestaan. Ik vind ze nog steeds leuk om te maken, het is spelen met papiertjes en kralen, veel kleur en verschillende texturen. Ik maak ze in series van 6. De series hebben een thema zoals zee, natuur of katten. Of gaan uit van een materiaal: knopen, handgemaakte kralen of bijzonder papier. De doosjes verkopen ook goed. Ik ben inmiddels met serie 30 bezig, dat is doosje 180.

 

Op je website staat papier, dozen, boeken. Wat doe je naast de dozen?

Interview over ondernemen als boekbinder en dozenmaakster.

Sieradendoos Haeckel, met eigen zilveren knop en Venetiaans handmarmer (2017)

Dozen zijn mijn hoofdproduct, papier is mijn hoofdmateriaal en boeken zijn zeker ook een onderdeel. Ik maak soms een enkel boek in opdracht, bijvoorbeeld een liber amicorum. En ik geef workshops in het boekbinden en dozen maken. Als iemand nog nooit iets dergelijks gedaan heeft, is met een boekje beginnen beter dan meteen in 3D aan de slag te gaan. 3D heeft een extra moeilijkheidsgraad.

Ik wil graag weer eens exposeren, solo of met anderen. Liefst met ook groter werk, met een thema of met een boek en foto’s erbij. Ik ben er nog niet helemaal uit. ‘Work in progress’, zeg maar.

 

Waar ben je trots op? En heb je missers?

Ik ben trots op alle opdrachten die ik heb afgerond en waar mijn klanten tevreden mee waren. En op het feit dat ik na meer dan 20 jaar nog steeds veel plezier heb in mijn vak en me aldoor verder ontwikkel.

Mijn misser is dat ik voor een reclame geprobeerd heb een boek van kaas te maken. Ik had gelukkig van te voren mijn twijfels duidelijk uitgesproken, en gezegd dat ik het wel wilde proberen. We waren het met elkaar eens dat het eindproduct niet geslaagd was.

 

Je liefde voor Venetië blijkt uit je blog. Waar komt die liefde vandaan?

Intervies met een dozenmaken, dozenmaakster, papierbinder, papierbinden

Venetiaans palazzo, sieradendoos in 3 lagen, ca. 8 x 8 x 13 cm (2018)

Ik kom sinds najaar 2013 in Venetië. Het is de stad zelf die ik heel inspirerend vind, maar papier blijkt een belangrijke plaats in te nemen in de plaatselijke ambachten. Er zijn allerlei boekbinders, drukkerijtjes en vooral ook marmeraars. Die laatsten maken handgemarmerd papier wat ik op of in mijn dozen verwerk. Mijn blogs over papier en papierkunst gaan voor een groot deel over Venetië.

Verder teken of aquarelleer ik er graag, iets wat ik niet veel meer doe sinds ik dozen maak. Ik zou graag eens langere tijd verblijven in Venetië om daar te werken. En ik wil een boek maken, in eerste instantie in eigen beheer. Ondanks dat er al ontelbaar veel werken en publicaties zijn over Venetië moet ik er iets mee, al is het alleen voor mezelf.

 

Je werk is breed, wat vind je leuk aan ondernemen?

De zelfstandigheid van eigen baas zijn vind ik leuk. Net als de perspectieven, je weet nooit wat voor geweldige opdracht of mogelijkheid er nog eens voorbij komt.

Acquisitie en planning vind ik lastig. Dus eigenlijk het echte ondernemen. Ik vind het niet vervelend maar wel moeilijk, zou dat graag met iemand samen doen. Ik heb een tijd een atelier met mijn moeder gedeeld en we stonden samen op markten. Dat was heel leuk, maar zij is ook niet echt zakelijk.

 

Wat doe je om zichtbaar te zijn en om te verkopen?

Ik heb een maandelijkse nieuwsbrief. Daarnaast post ik op Instagram, op Facebook en een beetje op Twitter. Ik wil meer doen met LinkedIn, dat staat op mijn lijst.

En ik sta op creatieve markten en, papier gerelateerde, beurzen. De markten heb ik op een lager pitje gezet omdat ze arbeidsintensief zijn en niet altijd even lucratief. Maar als ik helemaal geen markten doe dan merk ik dat de aanmeldingen voor workshops teruglopen. Ik moet wel zichtbaar blijven. Ook doe ik mee aan atelierroutes en exposities.

Verder heb ik werk in twee museumwinkels staan en ben ik op zoek naar meer geschikte verkoopplekken. Zo doe ik met minikijkdoosjes mee aan Pakjekunst die kunst in automaten verkopen. Er staan automaten door het hele land. De automaat met mijn doosjes is net verhuist, hij staat vanaf 21 augustus bij het CBK in Oostpoort, Amsterdam.

 

Wat is jouw tip voor andere ambachtslieden?

Zoek een partner of een collectief om je bij aan te sluiten. Het vak heeft zoveel aspecten, er zijn maar weinig mensen die dat allemaal goed kunnen.

 

En heb jij nog een vraag aan hen?

Ik ben wel benieuwd hoe anderen de creatieve markten ervaren. Ik merk steeds meer dat mensen komen neuzen, voor de gezelligheid en om ideeën op te doen. Vervolgens gaan ze verderop aan de drank en lekkere hapjes en kopen ze niets. Je haalt soms je kraamhuur er niet eens uit. Ik ben begonnen op de Pure Markt, toen die alleen in park Frankendael in Amsterdam Oost was. Maar het creatieve aandeel in kramen is daar steeds kleiner geworden. Ook op andere markten hoor ik het om me heen.

Hoe lossen anderen dat op? Door juist heel veel markten te doen, in de hoop dat het dan in zijn geheel wat oplevert? Of door hele andere verkoopplekken te zoeken?

 

Janine, bedankt voor dit interview

Lees ook

Focusdag

Nieuwsbrief

Foto’s

Alle foto’s: Janine Vos de Mooij.

Janine Vos de Mooij

Atelier: Doggerstraat 5, 1086 VE Amsterdam. Voor bezoekinformatie, raadpleeg haar website.
Website en sociale media: website | Facebook | Instagram | LinkedIn | Twitter

Ondernemen met Janine Vos de Mooij is onderdeel van een serie interviews over Ambacht en Ondernemen.
Wil jij in een interview vertellen over jouw ervaringen? Laat het me weten.

4 Reactie's
  • Jolanda
    Geplaatst op 22:17h, 22 augustus Beantwoorden

    Wat een mooi interview met deze creatieve vakvrouw! Janine maakt heel mooie dingen en haar workshops zijn zeer inspirerend!

    • Margot
      Geplaatst op 09:30h, 23 augustus Beantwoorden

      Dank je voor het interview compliment Jolanda. Ik hoorde haar enthousiasme in wat ze vertelde en dat is vast ook merkbaar in haar workshop.

  • Caroline
    Geplaatst op 16:23h, 22 augustus Beantwoorden

    Wat een prachtige doosjes gemaakt door een vakvrouw. Als je iemand iets liefs klein geeft is dit een hele mooie verpakking. Iedere edelsmid zou hierin haar sieraden kunnen verpakken en of tentoonstellen.

    • Margot
      Geplaatst op 18:41h, 22 augustus Beantwoorden

      Wat een mooi compliment, Caroline!

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.